Prosty trik żywieniowy, który zmienia wszystko

Wyniki badań komentują dietetyczki Iwona Zmysło, Justyna Marszałkowska-Jakubik i Magdalena Kartasińska-Kwaśnik. Ze strony producentów Łukasz Gwizdała ze Stowarzyszenia Producentów Pomidorów i Ogórków pod Osłonami i Paweł Myziak, producent i promotor warzyw i Południowego Mazowsza.

Eksperci podkreślają, że odpowiednia kolejność jedzenia - zaczynając od warzyw, przez białko, a kończąc na węglowodanach - może poprawić sytość i ograniczyć skoki poziomu cukru we krwi. Tymczasem aż 80% Polaków nie potrafi wskazać prawidłowej kolejności spożywania produktów. To nawyk, który może mieć realny wpływ na rosnącą skalę problemów zdrowotnych, takich jak otyłość czy insulinooporność.

Istnieją rekomendacje mówiące, że powinno się jeść poszczególne produkty z talerza, w kolejności: „warzywa”, „mięso”, „ziemniaki” i na koniec „owoce”, dla lepszej sytości i niższej glikemii.

80% konsumentów nie potrafi uszeregować produktów w rekomendowanej kolejności ich prawidłowego spożywania. Na pierwszym miejscu warzywa uszeregowało poprawnie tylko 17% badanych. Na drugim miejscu mięso wskazało 21% badanych. Na trzecim miejscu ziemniaki zaznaczyło 16% badanych.

Najwięcej badanych - 44%, wykazało poprawną kolejność spożywania owoców, jako ostatniego produktu z wymienionych. Oznacza to jednak, że - nie wiemy, jak kończyć - nawet w tym przypadku aż 56% osób umieściło owoce niepoprawnie lub nie wybrało ich w ogóle.

21% badanych uważa, że kolejność spożywania produktów z talerza nie ma znaczenia. A 16% jest zdania, że kolejność ma znaczenie, ale jej nie zna. Zdaniem ekspertów ma znaczenie, a brak owoców w codziennych posiłkach jest jednym z największych wyzwań żywieniowych.

W przeciwieństwie do ogólnej wiedzy o znaczeniu warzyw i owoców, zasady dotyczące kolejności spożywania produktów pozostają wciąż mało rozpowszechnione. Jak zauważa dietetyk Iwona Zmysło, wyniki badania potwierdzają obserwacje z pracy z pacjentami. - Zalecenia te są dla większości osób mało znane lub trudne do zastosowania w praktyce - mówi. Jednocześnie podkreśla, że na obecnym etapie ważniejsze jest budowanie podstawowych nawyków, takich jak zwiększenie spożycia warzyw i owoców, a dopiero później wprowadzanie bardziej zaawansowanych elementów, takich jak kolejność jedzenia.

Nie oznacza to jednak, że temat jest marginalny. Wręcz przeciwnie - jak przekonuje dietetyk Justyna Marszałkowska-Jakubik, to przykład drobnej zmiany, która może przynieść realne efekty. - Zacznij posiłek od warzyw, potem sięgnij po białko, a na końcu po produkty skrobiowe - tłumaczy. Taka sekwencja pomaga spowolnić wchłanianie glukozy, poprawia sytość i ogranicza skoki cukru we krwi, co ma znaczenie zarówno dla osób z insulinoopornością, jak i tych dbających o masę ciała. Jednocześnie zwraca uwagę, że aż 80% badanych nie zna tej zasady, co pokazuje skalę wyzwania edukacyjnego.

Znaczenie tego zjawiska podkreśla również dietetyk kliniczny Magdalena Kartasińska-Kwaśnik, która zwraca uwagę na jego skalę w codziennym życiu. - Skoro jemy kilka razy dziennie, to mówimy o milionach powtarzalnych decyzji każdego dnia - zauważa. Jej zdaniem kolejność spożywania produktów może realnie wpływać na zdrowie społeczeństwa, a sama zasada - choć stosunkowo nowa - ma solidne podstawy naukowe i coraz częściej znajduje zastosowanie w praktyce klinicznej.

Z perspektywy producentów temat ten również zyskuje znaczenie. Łukasz Gwizdała podkreśla, że zaczynanie posiłku od warzyw - takich jak pomidory czy ogórki - to prosta zmiana, która może poprawić zarówno trawienie, jak i kontrolę ilości spożywanego jedzenia.

W podobnym tonie wypowiada się Paweł Myziak, który zwraca uwagę na praktyczny wymiar tej rekomendacji. - Czasem wystarczy zmienić kolejność tego, co jemy, by poprawić samopoczucie i zdrowie - podkreśla, zachęcając do stosowania prostego schematu: zaczynaj od warzyw, kończ owocami.

Kolejność ma znaczenie. Nawet jeśli mamy na talerzu same wysokiej jakości produkty podstawowe, nie przetworzone, jako, mięso lub rybę, ziemniaki lub kasze, warzywa i owoce, wyzwaniem jest kolejności spożywania tych produktów podczas posiłków. Właściwa kolejność to prosty i bezkosztowy patent na lepszą sytość i niższą glikemię poposiłkową. Niestety 80% Polaków nie potrafi uszeregować produktów w kolejności ich prawidłowego spożywania. Ma to zapewne wpływ na skalę otyłości, epidemię cukrzycy, insulinooporności i narodową skłonność do poposiłkowej drzemki, zamiast spaceru.

Sezon na świeże warzywa i owoce to idealny moment, by nie tylko jeść zdrowiej, ale też robić to mądrzej. Wprowadzenie prostych zmian, takich jak właściwa kolejność spożywania produktów, może znacząco poprawić codzienne samopoczucie i zdrowie. Wśród ekspertów:

Zrealizowane badania dostarczają wiedzy o barierach konsumpcji. Wspierają jakość decyzji w obszarze promocji. Wzmacniają wizerunek sektora ogrodniczego jako świadomego marketera.

Zrealizowane w marcu br. badania świadomości rekomendacji dotyczących kolejności jedzenia produktów powinny mieć duże znaczenie w kształtowaniu strategii promocji konsumpcji warzyw i owoców.

Wiedza, którą nabywamy w drodze edukacji, wpływa na rutyny i nawyki - im większa świadomość zdrowych praktyk, tym większa szansa na częstsze wybory warzyw i owoców.

Badania zrealizowano w dniach 17-20 marca 2026 r. na reprezentatywnej próbie 1000 Polaków w wieku 16 lat i więcej. Badanie przeprowadzone metodą CAWI. Realizacja Kantar Polska, we współpracy z agencją INSPIRE smarter branding.

Badania odpowiadają na pytania o:

Badania pokazują szanse i bariery wzrostu konsumpcji warzyw i owoców. Więcej na temat ilość warzyw i owoców spożywanych codziennie dziennie w materiale pt. Rośnie świadomość żywieniowa Polaków. Warzywa i owoce po „połowa sukcesu” proszę o podlinkowanie dziś opublikowanego materiału